Danh mục 227 ngành nghề kinh doanh có điều kiện

Trong quá trình thành lập và vận hành doanh nghiệp, việc lựa chọn đúng ngành nghề kinh doanh đóng vai trò quan trọng. Bên cạnh các ngành nghề được phép kinh doanh tự do, pháp luật Việt Nam còn quy định một nhóm ngành đặc thù gọi là danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Đây là những ngành nghề chỉ được phép hoạt động khi doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về pháp lý, chuyên môn và điều kiện quản lý theo quy định của Nhà nước.

Ngành nghề kinh doanh có điều kiện là gì? Có bao nhiêu ngành nghề thuộc doanh mục này? Cùng theo dõi những chia sẻ của Sabay để hiểu rõ bạn nhé!

Ngành nghề kinh doanh có điều kiện là gì?

Ngành nghề kinh doanh có điều kiện là gì?

Đây là loại ngành nghề mà doanh nghiệp hoặc cá nhân phải đáp ứng điều kiện pháp lý trước khi được phép kinh doanh. Không giống với kinh doanh tự do hay ngành nghề không bị cấm, ngành nghề kinh doanh có điều kiện yêu cầu chủ thể phải đăng ký, đáp ứng tiêu chuẩn và trình hồ sơ hợp lệ theo quy định của pháp luật trước khi thực hiện hoạt động kinh doanh.

Các quy định này được quy định trong Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư, nghị định 96/2016/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn.

Trong hệ thống pháp luật hiện hành của chính phủ Việt Nam, ngành nghề kinh doanh có điều kiện xuất phát từ mục tiêu quản lý Nhà nước đối với những lĩnh vực liên quan trực tiếp đến an ninh, trật tự, sức khỏe, môi trường, tài chính và những ngành nghề có thể gây rủi ro nếu quản lý lỏng lẻo. Việc quy định điều kiện kinh doanh nhằm đảm bảo người kinh doanh đủ năng lực thực tế, có tài chính, trình độ, chứng chỉ hành nghề (nếu yêu cầu) và đáp ứng các tiêu chuẩn cần thiết để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và xã hội.

Cơ sở pháp lý và nội dung quy định

Pháp luật quy định điều kiện đối với một số ngành nghề vì lý do:

• Quốc phòng, an ninh quốc gia
• An toàn xã hội, sức khỏe và đạo đức cộng đồng
• Bảo vệ người tiêu dùng và cạnh tranh lành mạnh

Hiện nay, danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được quy định tại phụ lục của luật, bao gồm hơn 200 ngành nghề theo cập nhật mới nhất (áp dụng sau khi luật sửa đổi có hiệu lực từ 1/7/2026). Danh mục này thể hiện rõ ngành nghề nào yêu cầu doanh nghiệp phải đáp ứng điều kiện trước khi kinh doanh.

Sự khác biệt giữa kinh doanh có điều kiện và kinh doanh tự do

• Kinh doanh tự do là những ngành nghề mà pháp luật không yêu cầu điều kiện trước khi thực hiện, miễn là người kinh doanh đăng ký kinh doanh, nộp thuế môn bài, tham gia bảo hiểm xã hội doanh nghiệp và tuân thủ các quy định chung.
• Ngành nghề kinh doanh có điều kiện thì ngoài yêu cầu đăng ký kinh doanh và nghĩa vụ thuế, còn phải chứng minh đáp ứng điều kiện riêng theo quy định. Các điều kiện này có thể bao gồm giấy phép con, chứng chỉ hành nghề, vốn pháp định, hoặc giấy xác nhận đủ điều kiện kinh doanh.

Danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện

Sabay tổng hợp một số ngành nghề kinh doanh có điều kiện, bao gồm:

Hiện nay, Luật Đầu tư 2025 đã loại bỏ 38 ngành nghề khỏi danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện so với quy định tại Luật Đầu tư 2020. Theo đó, nhiều ngành nghề trước đây phải xin giấy phép hoặc đáp ứng điều kiện đầu tư kinh doanh thì nay không còn phải thực hiện thủ tục này trước khi hoạt động, bao gồm:

Quy định về ngành nghề kinh doanh có điều kiện

1. Điều kiện về giấy phép con

➤ Khái niệm giấy phép con: Giấy phép con là loại giấy phép bổ sung cấp cho cá nhân/doanh nghiệp sau khi đã có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, nhằm xác nhận doanh nghiệp đủ điều kiện kinh doanh ngành nghề có điều kiện.

➤ Đối tượng áp dụng: Tùy ngành nghề đăng ký mà doanh nghiệp có thể phải xin một hoặc nhiều loại giấy phép con như:

• Giấy chứng nhận đủ điều kiện an ninh trật tự
• Giấy chứng nhận PCCC
• Giấy chứng nhận an toàn vệ sinh thực phẩm…

Ví dụ ngành nghề cần giấy phép con:

• Kinh doanh dịch vụ in ấn → cần giấy phép hoạt động ngành in
• Kinh doanh dịch vụ bảo vệ → cần giấy chứng nhận đủ điều kiện an ninh trật tự
• Kinh doanh quán cà phê → cần giấy VSATTP và giấy chứng nhận PCCC

2. Điều kiện về chứng chỉ hành nghề

➤ Khái niệm chứng chỉ hành nghề: Chứng chỉ hành nghề là văn bản do cơ quan nhà nước hoặc tổ chức nghề nghiệp có thẩm quyền cấp cho cá nhân đủ trình độ chuyên môn, kinh nghiệm và năng lực để hành nghề trong một lĩnh vực, ngành nghề nhất định.

➤ Đối tượng áp dụng: Thường áp dụng với các vị trí quản lý doanh nghiệp, người trực tiếp thực hiện hoạt động kinh doanh hoặc đảm nhiệm công việc chuyên môn.

Ví dụ các ngành nghề cần chứng chỉ hành nghề:

• Thành lập doanh nghiệp cung cấp dịch vụ pháp lý: người đứng đầu phải có chứng chỉ hành nghề luật sư.
• Thành lập công ty dịch vụ kế toán: giám đốc và người quản lý phải có chứng chỉ kế toán viên.

3. Điều kiện về vốn pháp định

➤ Khái niệm vốn pháp định: Vốn pháp định là mức vốn tối thiểu doanh nghiệp bắt buộc phải có khi đăng ký một số ngành nghề yêu cầu vốn pháp định hoặc khi thành lập doanh nghiệp. Vốn điều lệ của doanh nghiệp phải bằng hoặc lớn hơn vốn pháp định.

➤ Đối tượng áp dụng: Áp dụng với các ngành nghề có yêu cầu cao về năng lực tài chính và trách nhiệm tài sản như: bất động sản, ngân hàng – tiền tệ, kinh doanh vàng, chứng khoán, bảo hiểm, sở giao dịch hàng hóa…

Ví dụ một số ngành nghề cần vốn pháp định:

• Doanh nghiệp bảo hiểm: yêu cầu tối thiểu 300 tỷ đồng (Khoản 3 Điều 10 Nghị định 73/2016/NĐ-CP).
• Công ty tư vấn đầu tư chứng khoán: yêu cầu tối thiểu 10 tỷ đồng (Khoản 1 Điều 175 Nghị định 155/2020/NĐ-CP).

4. Phải có giấy xác nhận đủ điều kiện kinh doanh

Thông thường, cơ sở kinh doanh phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về nhân sự, cơ sở vật chất, trang thiết bị và phương tiện phục vụ hoạt động kinh doanh. Khi đáp ứng đủ điều kiện, cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh.

Ví dụ:

• Khi mở nhà hàng, ngoài Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, chủ cơ sở còn phải có thêm:
• Giấy xác nhận đủ điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm;
• Giấy chứng nhận đủ điều kiện phòng cháy chữa cháy.

Các câu hỏi thường gặp về ngành nghề kinh doanh có điều kiện

Làm thế nào để tra cứu danh mục các ngành nghề kinh doanh có điều kiện?

Để tra cứu ngành nghề kinh doanh có điều kiện, bạn có thể:

• Sử dụng công cụ tra cứu mã ngành nghề trên cổng đăng ký doanh nghiệp của Bộ Kế hoạch và Đầu tư.
• Tìm trong danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện mới nhất 2026 theo hướng dẫn của Luật Đầu tư và các nghị định liên quan.
  Danh mục này thường được cập nhật theo thời gian để phù hợp với hiện trạng kinh tế, loại bỏ điều kiện không cần thiết và đảm bảo việc kinh doanh diễn ra minh bạch.

Tôi có thể kinh doanh ngay mà không cần giấy phép chuyên ngành không?

Không. Nếu ngành nghề bạn đăng ký nằm trong danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện, bạn phải chuẩn bị và nộp thêm các giấy tờ chứng minh điều kiện theo quy định, ví dụ:

• Giấy phép con
• Chứng chỉ hành nghề
• Giấy xác nhận đủ điều kiện kinh doanh
• Bảo đảm vốn pháp định (nếu có yêu cầu)

Chỉ khi đáp ứng đầy đủ điều kiện này, cơ quan có thẩm quyền cấp phép mới chấp nhận cho phép bạn hoạt động.

Nếu kinh doanh ngành nghề có điều kiện mà không có giấy phép có sao không?

Kinh doanh ngành nghề trong danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện mà không có giấy phép, chứng chỉ hoặc điều kiện cần thiết có thể bị xử phạt hành chính, đình chỉ hoạt động hoặc thu hồi giấy phép. Đây là quy định nhằm bảo vệ lợi ích cộng đồng, an toàn xã hội và đảm bảo môi trường kinh doanh lành mạnh theo Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư.

>>> Xem thêm: Thị trường ngách là gì? 5 bước xác định thị trường ngách phù hợp

Kết

Việc tra cứu và cập nhật danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện một cách thường xuyên giúp doanh nghiệp kinh doanh đúng pháp luật, hạn chế nguy cơ bị xử phạt và tạo nền tảng cho hoạt động lâu dài, bền vững. Trước khi đăng ký hoặc mở rộng ngành nghề, doanh nghiệp nên rà soát kỹ quy định pháp lý để đảm bảo hoạt động kinh doanh diễn ra an toàn và hiệu quả.

Đừng quên theo dõi Sabay để cập nhật các tin tức hữu ích bạn nhé!

SABAY – ĐỒNG HÀNH BAY XA

Hotline: 093 179 1122

Trụ sở: 99 Cộng Hòa, P. Tân Sơn Nhất, TP. HCM