Bảo hiểm xã hội là một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống an sinh xã hội, đảm bảo quyền lợi cho người lao động khi gặp phải rủi ro như ốm đau, thai sản, thất nghiệp hoặc khi về già. Năm 2026, trước những điều chỉnh về mức lương tối thiểu vùng và chính sách BHXH, nhiều người lao động và doanh nghiệp đặt câu hỏi: Mức đóng bảo hiểm xã hội năm 2026 thay đổi ra sao? Ai phải đóng, mức đóng tính như thế nào, và căn cứ pháp luật nào điều chỉnh?
Bài viết này tổng hợp đầy đủ và phân tích chi tiết mức đóng BHXH bắt buộc, BHYT, BHTN năm 2026 cũng như cách tính và những điểm mới cần lưu ý để người lao động và doanh nghiệp thực hiện đúng, tránh sai sót và rủi ro pháp lý.
Qúy độc giả cùng theo dõi với Sabay nhé!
Cơ sở pháp lý quy định mức đóng bảo hiểm xã hội
Trước khi đi vào cách tính cụ thể, cần nắm rõ các văn bản pháp luật điều chỉnh việc đóng BHXH, bao gồm:
- Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 và các sửa đổi, bổ sung;
- Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Bảo hiểm xã hội;
- Thông tư của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội hướng dẫn về mức đóng và phương pháp tính BHXH, BHYT, BHTN;
- Quyết định của Chính phủ về mức lương tối thiểu vùng – căn cứ để xác định mức đóng BHXH bắt buộc hằng năm.
Các văn bản này quy định rõ ràng nguyên tắc đóng, đối tượng tham gia, căn cứ tính và tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc cho người lao động và người sử dụng lao động.
Đối tượng phải đóng BHXH bắt buộc năm 2026
Theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2014, người lao động làm việc theo hợp đồng lao động từ đủ 1 tháng trở lên tại doanh nghiệp, tổ chức, cơ quan sẽ phải tham gia BHXH bắt buộc, gồm các thành phần:
- Bảo hiểm xã hội (BHXH);
- Bảo hiểm y tế (BHYT);
- Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN).
Người sử dụng lao động có trách nhiệm đăng ký, đóng BHXH cho người lao động ngay từ khi ký hợp đồng lao động. Việc tham gia BHXH không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là quyền lợi của người lao động, đảm bảo chế độ khi ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, thất nghiệp hoặc hưởng lương hưu khi về già.
>>> Xem thêm: 8 quyền lợi của lao động nữ mang thai theo Bộ luật Lao động
Mức lương tính đóng BHXH
Mức lương tối thiểu vùng năm 2026
Mức lương tối thiểu vùng là căn cứ quan trọng để xác định mức đóng BHXH bắt buộc. Mỗi năm, Chính phủ ban hành mức lương tối thiểu vùng mới phù hợp với diễn biến kinh tế – xã hội để đảm bảo đời sống cơ bản cho người lao động.
Trong năm 2026, mức lương tối thiểu vùng có điều chỉnh phù hợp với chỉ số giá tiêu dùng và điều kiện kinh tế – xã hội theo quyết định mới nhất của Chính phủ. Mức lương tối thiểu vùng là cơ sở tối thiểu để tính đóng BHXH, BHYT, BHTN, tránh tình trạng đóng BHXH trên mức lương quá thấp, ảnh hưởng đến quyền lợi người lao động.
Theo nguyên tắc chung:
- Mức lương đóng BHXH không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng;
- Trường hợp doanh nghiệp trả lương cao hơn mức này thì căn cứ vào mức lương thực tế của người lao động để tính đóng.
Căn cứ thưởng, phụ cấp tính đóng BHXH
Ngoài mức lương cơ bản, một số khoản phụ cấp, trợ cấp cũng được tính vào mức đóng BHXH nếu:
- Phụ cấp đó gắn với công việc và liên tục phát sinh;
- Được quy định rõ trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể;
- Trả theo tháng và có tính chất lâu dài.
Các khoản tiền như trợ cấp xăng xe, điện thoại nếu không thường xuyên và không gắn trực tiếp với công việc sẽ không được tính vào căn cứ đóng BHXH.
Mức đóng BHXH, BHYT, BHTN năm 2026 cụ thể
Tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc
Mức đóng BHXH bắt buộc gồm hai phía: phía người lao động và phía người sử dụng lao động.
Người lao động đóng: Khoảng 10,5% tiền lương tháng.
Trong đó:
- BHXH: 8%;
- BHYT: 1,5%;
- BHTN: 1%.
Người sử dụng lao động đóng:
Mức đóng sẽ cao hơn và bao gồm:
- BHXH: 17,5% (gồm cả quỹ tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp, ốm đau, thai sản);
- BHYT: 3%;
- BHTN: 1%;
- Các quỹ khác nếu có theo quy định (như chăm sóc sức khỏe ban đầu…).
Tổng mức đóng cho một người lao động giai đoạn này có thể dao động khoảng 22,5% đến hơn 25% tùy vào từng quỹ và điều chỉnh của pháp luật năm 2026.
Ví dụ minh họa cách tính đóng BHXH
Giả sử người lao động có mức lương tháng là 8.000.000 đồng:
Phía người lao động sẽ đóng:
- BHXH (8%): 640.000 đồng;
- BHYT (1,5%): 120.000 đồng;
- BHTN (1%): 80.000 đồng;
→ Tổng đóng của người lao động: 840.000 đồng.
Phía người sử dụng lao động sẽ đóng:
- BHXH (17,5%): 1.400.000 đồng;
- BHYT (3%): 240.000 đồng;
- BHTN (1%): 80.000 đồng;
→ Tổng đóng của doanh nghiệp: 1.720.000 đồng.
→ Tổng mức đóng BHXH (của cả hai phía): 2.560.000 đồng cho tháng đó.
Mức đóng BHXH đối với nhân viên thử việc
Mức đóng BHXH áp dụng cho tất cả người lao động làm việc theo hợp đồng lao động từ đủ 1 tháng trở lên, kể cả thử việc. Điều này được quy định nhằm bảo đảm quyền lợi đối với người lao động từ ngay giai đoạn đầu khi tham gia lao động.
Theo Luật BHXH và hướng dẫn của cơ quan quản lý, phụ thuộc vào loại hợp đồng và thời hạn làm việc:
Hợp đồng có thời hạn >= 1 tháng: bắt buộc đóng BHXH;
Hợp đồng dưới 1 tháng: có thể áp dụng chế độ khác theo quy định hướng dẫn của Bộ Lao động – Thương binh & Xã hội.
Doanh nghiệp phải nộp BHXH hằng tháng trước thời hạn nào?
Theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (Luật số 41/2024/QH15), thời điểm chậm nhất để doanh nghiệp hoàn thành nghĩa vụ đóng BHXH bắt buộc được xác định dựa trên phương thức đóng như sau:
- Nếu đóng theo tháng, doanh nghiệp phải nộp BHXH trước hoặc chậm nhất vào ngày cuối cùng của tháng kế tiếp.
- Nếu lựa chọn đóng 3 tháng hoặc 6 tháng một lần, thời hạn nộp là ngày cuối cùng của tháng liền kề sau khi kết thúc kỳ đóng.
Như vậy, với hình thức đóng BHXH hằng tháng, doanh nghiệp cần đảm bảo hoàn tất việc nộp không muộn hơn ngày cuối cùng của tháng tiếp theo để tránh vi phạm quy định.
Cách kiểm tra mức đóng bảo hiểm xã hội hiện nay
Người lao động có thể chủ động kiểm tra mức đóng bảo hiểm xã hội hằng tháng thông qua các hình thức tra cứu chính thức do cơ quan BHXH cung cấp. Dưới đây là hai cách phổ biến và dễ thực hiện:
Tra cứu trực tuyến trên Cổng thông tin của Bảo hiểm xã hội Việt Nam
Người lao động truy cập trang tra cứu quá trình đóng BHXH tại website của Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Khi thực hiện tra cứu, hệ thống sẽ gửi mã xác thực OTP về số điện thoại đã đăng ký với cơ quan BHXH.
Do đó, hình thức này chỉ áp dụng đối với trường hợp người lao động đã cập nhật số điện thoại trong dữ liệu quản lý của cơ quan bảo hiểm. Việc nhập đúng mã OTP là điều kiện bắt buộc để xem được thông tin mức đóng.
Tra cứu thông qua ứng dụng VssID – Bảo hiểm xã hội số
Ngoài website, người lao động cũng có thể kiểm tra mức đóng BHXH bằng ứng dụng VssID trên điện thoại.
Để sử dụng, người lao động cần đăng ký tài khoản và được cơ quan BHXH cấp mật khẩu đăng nhập. Sau khi đăng nhập thành công, người dùng có thể theo dõi đầy đủ quá trình tham gia BHXH, bao gồm mức tiền đóng, thời gian đóng và đơn vị sử dụng lao động.
Việc thường xuyên kiểm tra mức đóng bảo hiểm xã hội giúp người lao động kịp thời phát hiện sai sót và đảm bảo đầy đủ quyền lợi của mình trong quá trình tham gia BHXH.
>>> Xem thêm: 5 khoản tiền người lao động nhận được sau khi nghỉ việc
Kết
Mức đóng bảo hiểm xã hội năm 2026 phản ánh sự điều chỉnh hài hòa giữa quyền lợi người lao động và khả năng của doanh nghiệp. Việc đóng BHXH không chỉ là bắt buộc pháp lý, mà còn là hành động đảm bảo an sinh lâu dài cho người lao động và gia đình họ.
Người sử dụng lao động và người lao động cần nắm vững:
- Mức lương tối thiểu làm căn cứ đóng BHXH;
- Tỷ lệ đóng chi tiết cho BHXH, BHYT, BHTN;
- Cách xác định các khoản phụ cấp;
- Quyền lợi đi kèm khi tham gia đầy đủ BHXH.
Thực hiện đầy đủ, đúng quy định không chỉ giúp tránh rủi ro pháp lý mà còn tạo nền tảng an sinh vững chắc cho mọi người lao động trong tương lai.
Theo dõi Sabay để cập nhật các tin tức hữu ích bạn nhé!
SABAY – ĐỒNG HÀNH BAY XA
Hotline: 093 179 1122
Trụ sở: 99 Cộng Hòa, P. Tân Sơn Nhất, TP. HCM
