Người lao động xin nghỉ từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng cần lưu ý gì về bảo hiểm xã hội (BHXH) và bảo hiểm y tế (BHYT)? Tùy theo lý do nghỉ như nghỉ không hưởng lương, nghỉ ốm đau hay nghỉ thai sản, quy định về đóng và ghi nhận thời gian tham gia bảo hiểm sẽ khác nhau. Nắm rõ các trường hợp này giúp người lao động chủ động bảo vệ quyền lợi của mình. Cùng theo dõi những chia set của Sabay để tìm hiểu rõ bạn nhé!
Người lao động xin nghỉ từ 14 ngày trở lên trong tháng có thể được đóng BHXH bắt buộc nếu có thỏa thuận
Theo khoản 5 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động không hưởng tiền lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thường không phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trong tháng đó. Tuy nhiên, pháp luật cho phép người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận tiếp tục đóng BHXH để duy trì thời gian tham gia.
Điều kiện để tiếp tục đóng BHXH khi nghỉ không hưởng lương
Người lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, chẳng hạn người làm việc theo hợp đồng lao động thuộc diện luật định, có thể thỏa thuận với doanh nghiệp về việc tiếp tục đóng BHXH khi nghỉ không hưởng lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng.
Để áp dụng, cần lưu ý:
- Người lao động không hưởng tiền lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng.
- Hai bên thống nhất việc tiếp tục đóng BHXH cho tháng nghỉ.
- Căn cứ đóng BHXH là căn cứ đóng của tháng gần nhất trước tháng nghỉ theo quy định.
Nếu không có thỏa thuận, người lao động và người sử dụng lao động không phải đóng BHXH cho tháng đó theo quy định tại khoản 5 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Nghỉ không lương từ 14 ngày trở lên có ảnh hưởng đến thẻ BHYT không?
Có thể. Nếu người lao động nghỉ không hưởng lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng và không tiếp tục đóng theo thỏa thuận, quyền lợi bảo hiểm y tế có thể bị ảnh hưởng. Theo hướng dẫn của cơ quan BHXH, nếu hai bên thống nhất tiếp tục đóng BHXH bắt buộc thì việc đóng BHYT được thực hiện tương ứng theo quy định.
Trường hợp không có thỏa thuận tiếp tục đóng, người lao động nên liên hệ cơ quan BHXH để tìm hiểu phương án tham gia BHYT phù hợp trong thời gian nghỉ.
Lưu ý: Quy định về nghỉ không hưởng lương cần được phân biệt với nghỉ hưởng chế độ ốm đau hoặc thai sản, vì mỗi trường hợp có cách xác định thời gian đóng BHXH khác nhau.
Nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau từ 14 ngày làm việc trở lên, tháng đầu đi làm việc trở lại phải đóng BHXH
Theo khoản 6 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng đầu làm việc hoặc tháng đầu trở lại làm việc vẫn phải đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) của tháng đó. Quy định này có hiệu lực từ ngày 01/07/2025.
Trường hợp nào vẫn phải đóng BHXH khi nghỉ ốm từ 14 ngày?
Người lao động thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc cần lưu ý quy định trên nếu nghỉ hưởng chế độ ốm đau trong tháng đầu làm việc hoặc tháng đầu trở lại làm việc.
Theo hướng dẫn tại khoản 6 Điều 33 Luật BHXH 2024, có hai trường hợp cần xác định:
- Tháng đầu làm việc: Tháng người lao động bắt đầu làm việc và thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
- Tháng đầu trở lại làm việc: Tháng người lao động tham gia BHXH bắt buộc trở lại sau khi chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc thôi việc theo quy định.
Nếu trong một trong hai tháng này, người lao động nghỉ hưởng chế độ ốm đau từ 14 ngày làm việc trở lên thì vẫn phải đóng BHXH tháng đó. Quy định này khác với trường hợp nghỉ không hưởng lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng, vốn có nguyên tắc đóng BHXH riêng.
Người lao động cần lưu ý gì khi nghỉ ốm từ 14 ngày làm việc?
Để bảo đảm quyền lợi, người lao động nên thực hiện các bước sau:
- Thông báo cho doanh nghiệp: Báo tình trạng nghỉ ốm và thời gian dự kiến nghỉ theo quy trình của đơn vị.
- Chuẩn bị hồ sơ hưởng chế độ: Cung cấp giấy tờ y tế hợp lệ theo quy định về chế độ ốm đau.
- Kiểm tra thông tin bảo hiểm xã hội: Đối chiếu quá trình đóng BHXH sau khi doanh nghiệp thực hiện thủ tục liên quan.
- Trao đổi với bộ phận nhân sự: Nếu chưa rõ tháng nghỉ có thuộc trường hợp phải đóng BHXH hay không, hãy đề nghị kiểm tra theo khoản 6 Điều 33 Luật BHXH 2024.
Lưu ý: Không phải mọi trường hợp nghỉ ốm từ 14 ngày làm việc trở lên đều áp dụng cùng một cách đóng BHXH. Người lao động cần xác định mình đang ở tháng đầu làm việc, tháng đầu trở lại làm việc hay tháng làm việc thông thường để áp dụng đúng quy định.
Người lao động nghỉ việc hưởng chế độ thai sản từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng
Theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, thời gian người lao động nghỉ việc hưởng chế độ thai sản từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng được tính là thời gian tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với các trường hợp thuộc quy định. Trong thời gian này, người lao động và người sử dụng lao động không phải đóng BHXH bắt buộc. Đồng thời, người lao động còn được quỹ BHXH đóng bảo hiểm y tế (BHYT) nếu đáp ứng điều kiện theo quy định.
Nghỉ thai sản từ 14 ngày làm việc trong tháng có phải đóng BHXH không?
Theo khoản 3 Điều 64 Luật BHXH năm 2024, thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản được tính là thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trong các trường hợp luật quy định, dù người lao động và người sử dụng lao động không phải đóng BHXH cho thời gian đó.
Cụ thể, cần lưu ý hai nhóm trường hợp:
- Lao động nữ sinh con, người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 6 tháng tuổi, lao động nữ mang thai hộ khi sinh con và người mẹ nhờ mang thai hộ: Thời gian nghỉ hưởng chế độ thai sản được tính là thời gian đóng BHXH bắt buộc theo quy định.
- Các trường hợp nghỉ hưởng chế độ thai sản khác: Nếu thời gian nghỉ từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng, thời gian đó được tính là thời gian đóng BHXH bắt buộc và người lao động, người sử dụng lao động không phải đóng BHXH trong thời gian nghỉ này.
Ngoài ra, theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế, người nghỉ hưởng chế độ thai sản từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thuộc nhóm được quỹ bảo hiểm xã hội đóng bảo hiểm y tế.
Vì vậy, người lao động không nên mặc định rằng tháng nghỉ thai sản sẽ bị gián đoạn thời gian tham gia BHXH hoặc mất quyền lợi BHYT. Cần xác định đúng loại chế độ đang hưởng và kiểm tra dữ liệu tham gia bảo hiểm để bảo đảm quyền lợi.
Các bước để người lao động xin nghỉ xin nghỉ từ 14 ngày trở lên trong tháng
Khi có kế hoạch nghỉ từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng, người lao động cần xác định loại nghỉ, thông báo cho doanh nghiệp và kiểm tra ảnh hưởng đến quyền lợi bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT). Cách xử lý phụ thuộc vào việc nghỉ không hưởng lương, nghỉ hưởng chế độ ốm đau hay nghỉ thai sản.
Xác định loại nghỉ và thời gian nghỉ
Trước khi làm đơn, người lao động cần xác định lý do nghỉ và thời gian dự kiến. Mỗi trường hợp có quy định riêng về tiền lương và đóng bảo hiểm.
- Nghỉ không hưởng lương: Thỏa thuận với người sử dụng lao động về thời gian nghỉ và việc tiếp tục đóng BHXH nếu nghỉ từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng.
- Nghỉ hưởng chế độ ốm đau: Chuẩn bị hồ sơ y tế theo quy định và thông báo cho doanh nghiệp.
- Nghỉ thai sản: Thực hiện thủ tục theo chế độ thai sản và cung cấp hồ sơ cần thiết.
Gửi đơn xin nghỉ cho doanh nghiệp
Người lao động nên gửi đề nghị nghỉ theo quy trình nội bộ của công ty. Nội dung cần nêu rõ:
- Họ tên, bộ phận và chức vụ.
- Lý do xin nghỉ.
- Ngày bắt đầu và ngày kết thúc nghỉ.
- Phương án bàn giao công việc.
- Hồ sơ đính kèm nếu thuộc trường hợp nghỉ ốm đau hoặc thai sản.
Đối với nghỉ không hưởng lương, người lao động cần được người sử dụng lao động đồng ý theo quy định. Nên lưu lại văn bản hoặc thông tin xác nhận để đối chiếu khi cần.
Trao đổi về BHXH và BHYT trước khi nghỉ
Đây là bước quan trọng nếu thời gian nghỉ đạt từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng.
Theo khoản 5 Điều 33 Luật BHXH 2024, người lao động thuộc các nhóm được quy định mà không hưởng tiền lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thường không phải đóng bảo hiểm xã hội tháng đó. Tuy nhiên, hai bên có thể thỏa thuận tiếp tục đóng theo căn cứ đóng của tháng gần nhất.
Với trường hợp nghỉ hưởng chế độ ốm đau hoặc thai sản, cần áp dụng quy định riêng. Chẳng hạn, người lao động nghỉ hưởng chế độ ốm đau từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng đầu làm việc hoặc tháng đầu trở lại làm việc vẫn phải đóng BHXH tháng đó.
Kiểm tra quyền lợi sau khi nghỉ
Sau khi doanh nghiệp xử lý hồ sơ, người lao động nên kiểm tra quá trình đóng BHXH và tình trạng thẻ bảo hiểm y tế. Nếu phát hiện dữ liệu chưa chính xác, hãy liên hệ bộ phận nhân sự hoặc cơ quan BHXH để xác minh.
Lưu ý: Nghỉ từ 14 ngày làm việc trở lên không đồng nghĩa mọi trường hợp đều bị dừng đóng BHXH hoặc mất quyền lợi BHYT. Người lao động cần xác định đúng loại nghỉ và trao đổi với doanh nghiệp trước khi nghỉ để tránh gián đoạn quyền lợi.
>>> Xem thêm: Cách tính mức hưởng trợ cấp thất nghiệp 2026
Kết
Người lao động nghỉ từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng cần xác định đúng hình thức nghỉ để biết cách áp dụng quy định về BHXH và BHYT. Trước khi nghỉ, hãy trao đổi với bộ phận nhân sự, thống nhất phương án đóng BHXH nếu thuộc trường hợp được thỏa thuận và kiểm tra quá trình tham gia bảo hiểm sau đó. Việc chủ động xác nhận thông tin giúp hạn chế sai sót và bảo đảm quyền lợi theo quy định.
Theo dõi Sabay để cập nhật các tin tức hữu ích bạn nhé!
SABAY – ĐỒNG HÀNH BAY XA
Hotline: 093 179 1122
Trụ sở: 99 Cộng Hòa, P. Tân Sơn Nhất, TP. HCM
