Từ 01/7/2026: 3 điểm mới về chế độ thai sản mà người lao động cần biết

Chế độ thai sản là một trong những quyền lợi quan trọng của người lao động khi tham gia bảo hiểm xã hội. Từ ngày 01/7/2026, nhiều quy định mới chính thức có hiệu lực, mang đến những thay đổi đáng chú ý về thời gian nghỉ thai sản, mức hưởng trợ cấp và quyền lợi của lao động nam. Những điều chỉnh này không chỉ góp phần nâng cao chính sách an sinh xã hội mà còn giúp người lao động có thêm thời gian và điều kiện chăm sóc gia đình sau khi sinh con.

Vậy, chế độ thai sản từ 1/7/2026 có những điểm mới nào? Hãy cùng Sabay tìm hiểu 3 thay đổi nổi bật ngay dưới đây.

Chế độ thai sản là gì?

Chế độ thai sản là một trong những chế độ quan trọng của Bảo hiểm xã hội, nhằm bảo đảm thu nhập và quyền lợi cho người lao động trong thời gian mang thai, sinh con, nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi, thực hiện mang thai hộ hoặc triệt sản theo quy định của pháp luật. Đây là chính sách thuộc hệ thống an sinh xã hội, giúp người lao động có thời gian nghỉ ngơi, chăm sóc sức khỏe và ổn định cuộc sống mà vẫn được hưởng tiền trợ cấp thai sản nếu đáp ứng điều kiện hưởng chế độ thai sản theo quy định.

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, chế độ thai sản được áp dụng cho nhiều nhóm đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Quyền lợi không chỉ dành cho lao động nữ sinh con mà còn mở rộng đối với lao động nam có vợ sinh con, người mang thai hộ, người mẹ nhờ mang thai hộ và người nhận nuôi con nuôi trong một số trường hợp theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh chế độ thai sản, người lao động còn có thể được hưởng các chế độ khác của BHXH như Chế độ ốm đau, tai nạn lao động hoặc hưu trí nếu đáp ứng điều kiện tương ứng. Đây là những chính sách quan trọng trong hệ thống phúc lợi công ty và hệ thống bảo hiểm bắt buộc của Nhà nước, góp phần bảo vệ quyền lợi người lao động trong suốt quá trình làm việc.

Một số trường hợp cần lưu ý:

• Đi làm bình thường trong thời gian được hưởng chế độ khi chưa hết thời gian nghỉ có thể ảnh hưởng đến quyền lợi theo từng trường hợp cụ thể.
• Nghỉ việc không hưởng lương không đồng nghĩa với việc vẫn được tính thời gian đóng BHXH. Điều này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến điều kiện xét hưởng thai sản.
• Lao động không tham gia BHXH hoặc không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc sẽ không được hưởng chế độ thai sản từ quỹ BHXH, trừ các chính sách hỗ trợ khác nếu có theo quy định của Nhà nước.

Cách tính tiền trợ cấp thai sản và mức hưởng mới nhất cho người lao động

Tiền trợ cấp thai sản là khoản tiền do cơ quan Bảo hiểm xã hội (BHXH) chi trả cho người lao động đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2014 / 2024. Mức hưởng được tính dựa trên tiền lương làm căn cứ đóng BHXH và thời gian nghỉ hưởng chế độ. Việc nắm rõ cách tính chế độ thai sản sẽ giúp người lao động chủ động kiểm tra quyền lợi, hạn chế sai sót khi làm hồ sơ hưởng chế độ thai sản và thủ tục hưởng chế độ thai sản.

Đối với lao động nữ sinh con, mức hưởng chế độ thai sản trong thời gian nghỉ sinh được tính theo công thức:

Tiền trợ cấp thai sản = 100% × Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của 06 tháng trước khi nghỉ việc hưởng thai sản × Số tháng nghỉ hưởng chế độ

Trong trường hợp người lao động chưa đóng đủ 06 tháng trước khi nghỉ sinh thì mức bình quân sẽ được tính trên số tháng đã đóng BHXH.

Người lao động có thể tự tính theo các bước sau:

• Xác định 06 tháng đóng BHXH gần nhất trước thời điểm nghỉ thai sản.
• Cộng tổng tiền lương đóng BHXH của các tháng này.
• Chia cho số tháng đã đóng để xác định mức bình quân.
• Nhân với số tháng nghỉ thai sản theo quy định.

Ví dụ:

Đây là khoản trợ cấp do quỹ BHXH chi trả, không phải tiền lương do doanh nghiệp thanh toán trong thời gian nghỉ sinh.Đây là khoản trợ cấp do quỹ BHXH chi trả, không phải tiền lương do doanh nghiệp thanh toán trong thời gian nghỉ sinh.

Các điểm mới chế độ thai sản từ ngày 01/7/2026

Từ 01/7/2026, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 chính thức áp dụng nhiều quy định mới về chế độ thai sản, thay thế và bổ sung một số nội dung của Luật Bảo hiểm xã hội 2014. Những thay đổi này giúp mở rộng phạm vi bảo vệ quyền lợi người lao động, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn trong quá trình giải quyết chế độ của cơ quan Bảo hiểm xã hội.

Nếu đang tham gia BHXH hoặc có kế hoạch sinh con trong thời gian tới, người lao động nên cập nhật sớm các quy định mới để chuẩn bị đúng điều kiện hưởng chế độ thai sản, hồ sơ hưởng chế độ thai sản, hồ sơ hưởng chế độ thai sản sinh mổ và thủ tục hưởng chế độ thai sản.

Từ 01/7/2026, chế độ thai sản được điều chỉnh theo hướng tăng quyền lợi cho người lao động, với 4 điểm mới nổi bật gồm:

• Lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 07 tháng (thay vì 06 tháng).
• Lao động nam có vợ sinh con thứ hai được nghỉ 10 ngày làm việc (thay vì 05 ngày).
• Trợ cấp một lần khi sinh con tăng từ 4,68 triệu đồng lên 5,06 triệu đồng/con.
• Tiền dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau sinh tăng từ 702.000 đồng lên 759.000 đồng/ngày đối với trường hợp đủ điều kiện hưởng.

Thứ nhất, thay đổi về thời gian nghỉ thai sản

Theo Bộ luật Lao động 2019, lao động nữ được nghỉ thai sản 06 tháng trước và sau khi sinh con. Thời gian nghỉ trước khi sinh tối đa không quá 02 tháng. Nếu sinh đôi trở lên, từ con thứ hai, người mẹ được nghỉ thêm 01 tháng cho mỗi con.

Tuy nhiên, theo quy định được sửa đổi, bổ sung tại Luật Dân số 2025, từ ngày 01/7/2026, lao động nữ sinh con thứ hai sẽ được nghỉ thai sản 07 tháng, tăng thêm 01 tháng so với trước đây. Thời gian nghỉ trước khi sinh vẫn không vượt quá 02 tháng.

Đối với trường hợp sinh đôi hoặc sinh nhiều con, quy định hiện hành vẫn được giữ nguyên. Cụ thể, kể từ con thứ hai, người mẹ được nghỉ thêm 01 tháng cho mỗi con.

Như vậy, từ 01/7/2026, lao động nữ sinh con thứ hai sẽ được nghỉ thai sản 07 tháng, trong đó thời gian nghỉ trước khi sinh vẫn tối đa 02 tháng. Đây là một trong những thay đổi quan trọng nhằm tạo điều kiện để người mẹ có thêm thời gian nghỉ ngơi, phục hồi sức khỏe và chăm sóc trẻ trong giai đoạn đầu đời.

Thứ hai, thay đổi về tiền hưởng thai sản 2026

Bên cạnh việc điều chỉnh thời gian nghỉ thai sản, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và các văn bản hướng dẫn cũng nâng mức hưởng một số khoản trợ cấp từ 01/7/2026 khi mức lương cơ sở được điều chỉnh từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng. Điều này giúp người lao động được nhận mức hỗ trợ cao hơn khi sinh con và trong thời gian phục hồi sức khỏe sau sinh.

Tăng tiền trợ cấp một lần khi sinh con

Theo Điều 58 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động tham gia BHXH bắt buộc và đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản sẽ được nhận trợ cấp một lần khi:

• Sinh con;
• Nhận con do nhờ mang thai hộ;
• Nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi.

Mức trợ cấp được tính bằng 02 lần mức tham chiếu tại thời điểm sinh hoặc nhận con. Trong giai đoạn hiện nay, mức tham chiếu được xác định bằng mức lương cơ sở.

Từ 01/7/2026, do mức lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng, mức trợ cấp một lần cũng được điều chỉnh như sau:

Như vậy, người lao động sẽ được nhận thêm 380.000 đồng cho mỗi con so với quy định hiện hành.

Tăng tiền dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau sinh

Ngoài trợ cấp thai sản, lao động nữ có sức khỏe chưa hồi phục sau sinh còn có thể được hưởng chế độ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe theo Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội 2024.

Theo quy định, trong vòng 30 ngày kể từ khi kết thúc thời gian nghỉ thai sản, nếu sức khỏe chưa phục hồi, người lao động được nghỉ dưỡng sức từ 05 đến 10 ngày, tùy từng trường hợp.

Mức hưởng mỗi ngày nghỉ bằng 30% mức tham chiếu. Khi mức lương cơ sở tăng từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 01/7/2026, tiền dưỡng sức cũng được điều chỉnh:

Như vậy, từ 01/7/2026, lao động nữ nghỉ dưỡng sức sau sinh sẽ được hưởng 759.000 đồng/ngày, tăng 57.000 đồng/ngày so với trước đây.

Thứ ba, quyền lợi của lao động nam

Một điểm mới đáng chú ý từ 01/7/2026 là quyền lợi nghỉ thai sản của lao động nam được mở rộng theo Luật Dân số 2025.

Theo quy định hiện hành của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, lao động nam đang tham gia BHXH bắt buộc khi vợ sinh con được nghỉ:

• 05 ngày làm việc nếu vợ sinh một con.
• 07 ngày làm việc nếu vợ sinh con phải phẫu thuật hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi.
• 10 ngày làm việc nếu vợ sinh đôi; từ sinh ba trở lên, mỗi con tăng thêm được nghỉ thêm 03 ngày làm việc.
• 14 ngày làm việc nếu vợ sinh đôi và phải phẫu thuật; từ sinh ba trở lên phải phẫu thuật thì mỗi con từ con thứ ba được nghỉ thêm 03 ngày.

Tuy nhiên, từ 01/7/2026, Luật Dân số 2025 bổ sung thêm một trường hợp mới: lao động nam có vợ sinh con thứ hai cũng được nghỉ 10 ngày làm việc, thay vì chỉ 05 ngày như trước.

Sự thay đổi này giúp người chồng có thêm thời gian chăm sóc vợ và con sau sinh, đồng thời góp phần chia sẻ trách nhiệm chăm sóc gia đình. Đây cũng là một trong những điểm mới quan trọng trong chính sách chế độ thai sản từ 01/7/2026 mà người lao động nên cập nhật để đảm bảo đầy đủ quyền lợi của mình.

Điều kiện hưởng chế độ thai sản 2026

Theo Điều 50 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Điều 8 Thông tư 12/2025/TT-BNV, người lao động chỉ được hưởng chế độ thai sản khi đáp ứng điều kiện về thời gian tham gia Bảo hiểm xã hội (BHXH) tương ứng với từng trường hợp. Việc xác định đúng điều kiện ngay từ đầu sẽ giúp người lao động chủ động chuẩn bị hồ sơ và tránh bị từ chối giải quyết chế độ.

Dưới đây là các trường hợp được hưởng chế độ thai sản theo quy định áp dụng từ năm 2026.

Trường hợp thông thường

Đối với các trường hợp:

• Lao động nữ sinh con;
• Lao động nữ mang thai hộ;
• Người mẹ nhờ mang thai hộ;
• Người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi.

Người lao động phải đóng BHXH từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng liền kề trước khi sinh con hoặc nhận con nuôi mới đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản.

Đây là điều kiện áp dụng phổ biến đối với phần lớn người lao động đang tham gia BHXH bắt buộc.

Trường hợp phải nghỉ dưỡng thai theo chỉ định

Nếu lao động nữ phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền thì điều kiện hưởng sẽ được nới lỏng hơn.

Cụ thể, người lao động được hưởng chế độ thai sản khi đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:

• Đã tham gia BHXH bắt buộc từ đủ 12 tháng trở lên.
• Có giấy chỉ định nghỉ dưỡng thai của cơ sở y tế có thẩm quyền.
• Đóng BHXH từ đủ 03 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng liền kề trước khi sinh con.

Quy định này nhằm bảo đảm quyền lợi cho lao động nữ phải nghỉ làm sớm để bảo vệ sức khỏe của mẹ và thai nhi.

Trường hợp nghỉ việc để điều trị vô sinh

Luật Bảo hiểm xã hội 2024 bổ sung quy định đối với lao động nữ phải nghỉ việc để điều trị vô sinh trước khi mang thai.

Theo đó, người lao động được hưởng chế độ thai sản nếu đã đóng BHXH từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 24 tháng liền kề trước khi sinh con.

Đây là điểm mới giúp nhiều lao động nữ có thời gian điều trị kéo dài vẫn được bảo đảm quyền lợi khi sinh con.

Cách xác định thời gian đóng BHXH để xét điều kiện hưởng

Khi xác định 12 tháng hoặc 24 tháng liền kề trước khi sinh con hoặc nhận con nuôi, người lao động cần lưu ý các mốc thời gian sau:

• Sinh con hoặc nhận con trước ngày 15 của tháng: Tháng sinh hoặc tháng nhận con không được tính vào thời gian xét điều kiện.
• Sinh con hoặc nhận con từ ngày 15 trở đi và tháng đó có đóng BHXH: Tháng này được tính vào thời gian xét điều kiện.
• Sinh con hoặc nhận con từ ngày 15 trở đi nhưng không đóng BHXH trong tháng đó: Tháng này không được tính.

>>> Xem thêm: Cách xác định doanh thu tính thuế TNCN cho thuê nhà 2026

Kết

Bên cạnh việc nắm rõ thời gian nghỉ, mức trợ cấp và quyền lợi của lao động nam, người lao động cũng nên tìm hiểu kỹ điều kiện hưởng, hồ sơ và thủ tục hưởng chế độ thai sản để tránh phát sinh vướng mắc trong quá trình giải quyết. Nếu thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, hãy thường xuyên cập nhật các quy định mới để không bỏ lỡ những quyền lợi mà pháp luật dành cho mình.

Theo dõi Sabay để cập nhật các tin tức hữu ích bạn nhé!

SABAY – ĐỒNG HÀNH BAY XA

Hotline: 093 179 1122

Trụ sở: 99 Cộng Hòa, P. Tân Sơn Nhất, TP. HCM