Theo các đề xuất mới nhất, dự kiến 58 ngành, nghề không còn là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện từ ngày 01/07/2026. Đây là thay đổi đáng chú ý, góp phần giảm thủ tục hành chính và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp khi gia nhập thị trường.
Danh sách 58 ngành, nghề không còn là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện bao gồm những ngành nghề nào? Cùng theo dõi với Sabay nhé!
Ngành nghề kinh doanh có điều kiện là gì?
Ngành nghề kinh doanh có điều kiện là những ngành, nghề mà cá nhân hoặc doanh nghiệp chỉ được phép hoạt động khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật. Các điều kiện này được đặt ra nhằm bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự xã hội, sức khỏe cộng đồng, đạo đức xã hội và quyền lợi của người tiêu dùng.
Theo quy định của Luật Đầu tư, các ngành nghề kinh doanh có điều kiện được liệt kê trong danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện do Nhà nước ban hành. Khi kinh doanh các ngành nghề này, doanh nghiệp không chỉ thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp mà còn phải đáp ứng các điều kiện chuyên ngành trước khi đi vào hoạt động.
Trên thực tế, điều kiện kinh doanh có thể được thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau như:
- Giấy phép con do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp.
- Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh.
- Chứng chỉ hành nghề đối với cá nhân trực tiếp thực hiện hoạt động chuyên môn.
- Điều kiện về Vốn pháp định.
- Điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị.
- Điều kiện về Phòng cháy chữa cháy.
- Điều kiện về an ninh, trật tự.
- Điều kiện liên quan đến nhân sự chuyên môn.
- Yêu cầu về Hồ sơ thẩm định hoặc kiểm định chuyên ngành.
Ví dụ, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ bảo vệ phải đáp ứng điều kiện về an ninh trật tự; doanh nghiệp cung cấp dịch vụ bưu chính phải có Giấy phép bưu chính; một số ngành nghề đặc thù yêu cầu Chứng chỉ hành nghề hoặc giấy phép hoạt động chuyên môn.
Danh sách 58 ngành, nghề không còn là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện
Theo các đề xuất cải cách môi trường đầu tư kinh doanh gần đây, Dự kiến 58 ngành, nghề không còn là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện từ ngày 01/07/2026. Nếu được thông qua, đây sẽ là một trong những đợt cắt giảm lớn nhất đối với danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện, góp phần giảm thủ tục hành chính và tạo điều kiện cho doanh nghiệp gia nhập thị trường thuận lợi hơn.
Tại Điều 3 dự thảo Nghị quyết, Chính phủ đề xuất bãi bỏ 58 ngành nghề kinh doanh có điều kiện quy định tại Phụ lục IV của Luật Đầu tư 2025. Dưới đây là danh sách chi tiết, được phân nhóm theo lĩnh vực để dễ tra cứu.
Nhóm 1 – Tư pháp, tài chính, bảo hiểm (8 ngành)
Đây là nhóm liên quan đến Chứng chỉ hành nghề, Vốn pháp định, Cán cân công lý / Tòa án và hoạt động tài chính. Khi điều kiện bị bãi bỏ, doanh nghiệp không còn phải xin Giấy phép con riêng lẻ cho các hoạt động này.
| STT | Ngành, nghề |
|---|---|
| 1 | Hành nghề đấu giá tài sản |
| 2 | Hành nghề thừa phát viên |
| 3 | Hành nghề quản lý, thanh lý tài sản doanh nghiệp, hợp tác xã trong quá trình phá sản |
| 4 | Kinh doanh dịch vụ kế toán |
| 5 | Kinh doanh hàng miễn thuế |
| 6 | Kinh doanh tái bảo hiểm |
| 7 | Môi giới bảo hiểm |
| 8 | Đại lý bảo hiểm |
Các ngành như môi giới bảo hiểm và đại lý bảo hiểm từ trước đến nay yêu cầu Giấy chứng nhận đủ điều kiện từ Bộ Tài chính. Sau khi bãi bỏ, doanh nghiệp chuyển sang chế độ quản lý theo tiêu chuẩn nghề và hậu kiểm.
Nhóm 2 – Thương mại, khoáng sản, giải trí có thưởng (6 ngành)
| STT | Ngành, nghề |
|---|---|
| 9 | Kinh doanh ca-si-nô (casino) |
| 10 | Kinh doanh đặt cược |
| 11 | Kinh doanh khí |
| 12 | Kinh doanh rượu |
| 13 | Xuất khẩu gạo |
| 14 | Kinh doanh khoáng sản |
Đáng chú ý, kinh doanh casino và kinh doanh đặt cược – vốn thuộc diện Ngành nghề cấm kinh doanh với đa số tổ chức – nay được tháo bỏ lớp điều kiện chồng chéo. Tuy nhiên, các quy định chuyên ngành về giám sát hoạt động vẫn còn hiệu lực. Đây là minh chứng cho xu hướng Tự do thương mại mà Chính phủ đang hướng đến.
Nhóm 3 – Lao động, xã hội, y tế xã hội (3 ngành)
| STT | Ngành, nghề |
|---|---|
| 15 | Kiểm định chất lượng giáo dục nghề nghiệp |
| 16 | Kinh doanh dịch vụ huấn luyện an toàn lao động, vệ sinh lao động |
| 17 | Kinh doanh dịch vụ cai nghiện ma túy tự nguyện, cai nghiện thuốc lá, điều trị HIV/AIDS, chăm sóc người cao tuổi, người khuyết tật, trẻ em |
Các dịch vụ xã hội tự nguyện tại nhóm này sẽ không còn phải nộp Hồ sơ thẩm định để xin cấp phép trước khi hoạt động.
Nhóm 4 – Giao thông, vận tải (9 ngành)
| STT | Ngành, nghề |
|---|---|
| 18 | Sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu xe ô tô |
| 19 | Kinh doanh dịch vụ đào tạo thẩm tra viên an toàn giao thông |
| 20 | Kinh doanh vận tải đường thủy |
| 21 | Kinh doanh vận tải biển |
| 22 | Nhập khẩu, phá dỡ tàu biển đã qua sử dụng |
| 23 | Kinh doanh khai thác cảng biển |
| 24 | Kinh doanh tàu bay không người lái, phương tiện bay khác và thiết bị liên quan |
| 25 | Kinh doanh dịch vụ vận chuyển hàng nguy hiểm |
| 26 | Kinh doanh vận tải đường ống |
Việc bỏ điều kiện với nhóm vận tải biển, vận tải đường thủy sẽ tác động trực tiếp đến hàng trăm doanh nghiệp logistics. Thay thế cho Giấy chứng nhận đủ điều kiện là các tiêu chuẩn kỹ thuật chuyên ngành.
Nhóm 5 – Xây dựng (2 ngành)
| STT | Ngành, nghề |
|---|---|
| 27 | Hành nghề Chỉ huy trưởng công trình |
| 28 | Hành nghề kiểm định xây dựng |
Hai ngành nghề này trước đây yêu cầu Chứng chỉ hành nghề do cơ quan nhà nước cấp. Theo định hướng mới, tiêu chuẩn nghề sẽ thay thế cơ chế cấp phép. Con dấu kiểm duyệt không còn là điều kiện bắt buộc để hành nghề trong lĩnh vực này.
Nhóm 6 – Công nghiệp, bưu chính, viễn thông, công nghệ (5 ngành)
| STT | Ngành, nghề |
|---|---|
| 29 | Kinh doanh sản phẩm amiăng trắng thuộc nhóm Serpentine |
| 30 | Kinh doanh dịch vụ bưu chính |
| 31 | Kinh doanh dịch vụ phát hành xuất bản phẩm |
| 32 | Kinh doanh dịch vụ nội dung thông tin trên mạng viễn thông di động, mạng Internet |
| 33 | Kinh doanh dịch vụ đăng ký, duy trì tên miền |
Giấy phép bưu chính – vốn là rào cản với nhiều doanh nghiệp logistics và chuyển phát – sẽ không còn là điều kiện kinh doanh bắt buộc. Điều này mở đường cho Kinh doanh không điều kiện với các dịch vụ bưu chính thông thường.
Nhóm 7 – Giáo dục (3 ngành)
| STT | Ngành, nghề |
|---|---|
| 34 | Hoạt động của trường chuyên biệt |
| 35 | Hoạt động liên kết đào tạo với nước ngoài |
| 36 | Kiểm định chất lượng giáo dục |
Nhóm 8 – Nông nghiệp, thủy sản, thú y (10 ngành)
| STT | Ngành, nghề |
|---|---|
| 37 | Kinh doanh dịch vụ khảo nghiệm thức ăn thủy sản, thức ăn chăn nuôi, sản phẩm xử lý môi trường nuôi trồng thủy sản |
| 38 | Kinh doanh chế phẩm sinh học, vi sinh vật, hóa chất, chất xử lý môi trường trong chăn nuôi |
| 39 | Kinh doanh đóng mới, cải hoán tàu cá |
| 40 | Đào tạo, bồi dưỡng thuyền viên tàu cá |
| 41 | Kinh doanh dịch vụ bảo vệ thực vật |
| 42 | Kinh doanh dịch vụ xét nghiệm, phẫu thuật động vật |
| 43 | Kinh doanh dịch vụ tiêm phòng, chẩn đoán bệnh, kê đơn, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe động vật |
| 44 | Kinh doanh dịch vụ khảo nghiệm giống cây trồng, giống vật nuôi |
| 45 | Kinh doanh dịch vụ khảo nghiệm giống thủy sản |
| 46 | Kinh doanh dịch vụ thử nghiệm, khảo nghiệm chế phẩm sinh học, vi sinh vật, hóa chất trong nuôi trồng thủy sản, chăn nuôi |
Nhóm 9 – Y tế, văn hóa, du lịch, giải trí (5 ngành)
| STT | Ngành, nghề |
|---|---|
| 47 | Kinh doanh hóa chất, chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn dùng trong lĩnh vực gia dụng y tế |
| 48 | Kinh doanh dịch vụ karaoke, vũ trường |
| 49 | Kinh doanh bản ghi âm, ghi hình ca múa nhạc, sân khấu |
| 50 | Kinh doanh dịch vụ lưu trú |
| 51 | Kinh doanh dịch vụ bảo tàng |
Kinh doanh dịch vụ lưu trú và karaoke, vũ trường là hai ngành mà chủ doanh nghiệp vừa và nhỏ thường gặp khó khăn nhất trong việc xin Giấy phép con liên quan đến Phòng cháy chữa cháy và an ninh trật tự. Sau khi bãi bỏ, các yêu cầu này sẽ chuyển sang quản lý theo tiêu chuẩn kỹ thuật.
Nhóm 10 – Trò chơi điện tử, đất đai, tài nguyên nước, ngoại hối, vô tuyến (7 ngành)
| STT | Ngành, nghề |
|---|---|
| 52 | Kinh doanh trò chơi điện tử (trừ trò chơi có thưởng dành cho người nước ngoài và trò chơi có thưởng trên mạng) |
| 53 | Kinh doanh dịch vụ tư vấn điều tra, đánh giá đất đai |
| 54 | Kinh doanh dịch vụ lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất |
| 55 | Kinh doanh dịch vụ xác định giá đất |
| 56 | Kinh doanh dịch vụ hỗ trợ ra quyết định điều hòa, phân phối tài nguyên nước; dịch vụ hỗ trợ vận hành hồ chứa, liên hồ chứa |
| 57 | Hoạt động kinh doanh, cung ứng dịch vụ ngoại hối của tổ chức không phải là tổ chức tín dụng |
| 58 | Đào tạo, cấp chứng chỉ vô tuyến điện viên |
Việc cắt giảm này tuy ảnh hướng đáng kể đến hoạt động kinh doanh của nhiều doanh nghiệp nhưng vẫn mang đến nhiều hệ quả tích cực:
- Giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.
- Hạn chế thủ tục xin Giấy phép con.
- Thúc đẩy Tự do thương mại.
- Tăng khả năng gia nhập thị trường.
- Nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Khi nào các dự án đầu tư của cơ sở kinh doanh ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được hoàn thuế GTGT?
Hoàn thuế GTGT là quyền lợi quan trọng đối với doanh nghiệp đang thực hiện dự án đầu tư. Tuy nhiên, đối với doanh nghiệp hoạt động trong ngành nghề kinh doanh có điều kiện, việc được hoàn thuế không chỉ phụ thuộc vào số thuế đầu vào chưa được khấu trừ mà còn phải đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật về đầu tư và thuế.
Theo khoản 2 Điều 30 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, cơ sở kinh doanh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được hoàn thuế GTGT đối với dự án đầu tư khi thuộc một trong ba trường hợp sau.
Trường hợp 1 – Đã được cơ quan nhà nước cấp giấy kinh doanh ngành, nghề có điều kiện.
Dự án đang trong giai đoạn đầu tư và theo quy định của pháp luật đầu tư, pháp luật chuyên ngành, doanh nghiệp đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy kinh doanh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo một trong các hình thức:
- Giấy phép (bao gồm Giấy phép bưu chính, giấy phép hoạt động tín dụng, giấy phép kinh doanh lữ hành…)
- Giấy chứng nhận (bao gồm Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh, giấy chứng nhận đăng ký hoạt động…)
- Văn bản xác nhận, chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền
Đây là trường hợp phổ biến nhất. Doanh nghiệp đã hoàn tất thủ tục pháp lý, đang xây dựng cơ sở vật chất hoặc mua sắm trang thiết bị, phát sinh thuế GTGT đầu vào chưa được khấu trừ hết thì được hoàn.
Ví dụ thực tế: Một bệnh viện tư nhân có Giấy phép hoạt động do Sở Y tế cấp, đang trong giai đoạn xây dựng tòa nhà và mua máy móc y tế. Số thuế GTGT đầu vào phát sinh từ hoạt động xây dựng và mua sắm này được hoàn theo quy định.
Trường hợp 2 – Chưa phải đề nghị cấp giấy kinh doanh ngành, nghề có điều kiện.
Dự án đang trong giai đoạn đầu tư và theo quy định của pháp luật đầu tư, pháp luật chuyên ngành, doanh nghiệp chưa phải đề nghị cơ quan nhà nước cấp giấy kinh doanh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.
Điều này có nghĩa là pháp luật chuyên ngành cho phép doanh nghiệp đầu tư trước, xin giấy phép sau. Trong giai đoạn chưa phải nộp hồ sơ xin cấp phép, số thuế GTGT đầu vào phát sinh vẫn được hoàn.
Ví dụ thực tế: Một doanh nghiệp đầu tư xây dựng kho bãi phục vụ kinh doanh khí hóa lỏng. Theo quy định, Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh khí chỉ cần xin khi bắt đầu hoạt động thương mại, chưa phải xin trong giai đoạn xây dựng. Thuế GTGT đầu vào giai đoạn này được hoàn.
Trường hợp 3 – Theo quy định pháp luật, không phải có giấy kinh doanh ngành, nghề có điều kiện.
Một số ngành, nghề dù nằm trong danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện nhưng pháp luật chuyên ngành quy định không cần giấy phép, giấy chứng nhận hay văn bản xác nhận, chấp thuận. Doanh nghiệp đầu tư vào các ngành này vẫn được hoàn thuế GTGT theo khoản 1 Điều 30 Nghị định 181/2025/NĐ-CP.
Đây là trường hợp liên quan mật thiết đến dự kiến 58 ngành, nghề không còn là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Khi Nghị quyết cắt giảm có hiệu lực từ 01/7/2026, nhiều ngành chuyển sang Ngành nghề tự do kinh doanh – tức là thuộc trường hợp không phải có giấy kinh doanh điều kiện – và vẫn được hoàn thuế GTGT theo quy định này.
Trường hợp không được hoàn thuế GTGT dù là ngành nghề có điều kiện
Không phải mọi dự án đầu tư của cơ sở kinh doanh các ngành nghề kinh doanh có điều kiện đều được hoàn thuế. Nghị định 181/2025/NĐ-CP quy định một số trường hợp loại trừ. Doanh nghiệp cần lưu ý các tình huống dưới đây để tránh khai sai và đối mặt với rủi ro tại Cán cân công lý / Tòa án khi có tranh chấp thuế.
Trường hợp bị loại trừ:
- Dự án đầu tư của cơ sở kinh doanh ngành nghề có điều kiện mà doanh nghiệp không đáp ứng điều kiện cấp phép theo quy định pháp luật chuyên ngành tại thời điểm đề nghị hoàn thuế. Ví dụ: không có Chứng chỉ hành nghề theo yêu cầu, chưa đáp ứng Vốn pháp định tối thiểu, chưa có hệ thống Phòng cháy chữa cháy đạt chuẩn…
- Dự án đầu tư không gắn với hoạt động sản xuất kinh doanh chịu thuế GTGT.
- Dự án mà cơ sở kinh doanh đã bị thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoặc Giấy phép con có liên quan trước thời điểm đề nghị hoàn thuế.
- Dự án đầu tư ra nước ngoài.
Có những hình thức ưu đãi đầu tư về thuế nào theo quy định mới nhất?
Ưu đãi đầu tư về thuế là chính sách của Nhà nước nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào các ngành nghề, địa bàn hoặc dự án được ưu tiên phát triển. Việc nắm rõ các hình thức ưu đãi thuế giúp doanh nghiệp xây dựng kế hoạch tài chính phù hợp, giảm chi phí và tối ưu hiệu quả đầu tư.
Theo quy định hiện hành của Luật Đầu tư, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và các văn bản hướng dẫn, nhà đầu tư có thể được hưởng nhiều chính sách ưu đãi khác nhau tùy theo lĩnh vực hoạt động, quy mô dự án và địa điểm thực hiện dự án.
Các hình thức ưu đãi đầu tư về thuế phổ biến
Hiện nay, doanh nghiệp có thể được hưởng các hình thức ưu đãi sau:
| Hình thức ưu đãi | Nội dung |
| Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) | Áp dụng mức thuế suất thấp hơn mức thông thường |
| Miễn thuế TNDN | Miễn thuế trong thời gian nhất định |
| Giảm thuế TNDN | Giảm số thuế phải nộp trong các năm tiếp theo |
| Miễn thuế nhập khẩu | Miễn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu tạo tài sản cố định |
| Hoàn thuế GTGT | Áp dụng đối với một số dự án đầu tư đủ điều kiện |
| Miễn, giảm tiền thuê đất | Hỗ trợ chi phí sử dụng đất cho nhà đầu tư |
Những đối tượng thường được hưởng ưu đãi thuế
Một số dự án có khả năng được hưởng ưu đãi đầu tư gồm:
- Dự án công nghệ cao.
- Dự án đổi mới sáng tạo.
- Dự án bảo vệ môi trường.
- Dự án tại địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn.
- Dự án quy mô lớn đáp ứng tiêu chí theo quy định.
- Dự án thuộc ngành nghề ưu đãi đầu tư.
Tuy nhiên, không phải mọi doanh nghiệp đều được hưởng ưu đãi thuế. Nhà đầu tư phải đáp ứng đầy đủ điều kiện và thực hiện đúng thủ tục đăng ký ưu đãi theo quy định.
Cách tra cứu ngành nghề kinh doanh có điều kiện
Để xác định một ngành nghề có thuộc danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện hay không, doanh nghiệp nên tra cứu trực tiếp trên Cổng thông tin Quốc gia về đăng ký doanh nghiệp hoặc đối chiếu với Phụ lục IV của Luật Đầu tư và các văn bản pháp luật liên quan. Đây là cách tra cứu chính xác và được áp dụng phổ biến hiện nay.
- Bước 1: Truy cập Cổng thông tin Quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
- Bước 2: Chọn mục “Hỗ trợ” trên thanh menu, sau đó nhấn vào “Tra cứu ngành, nghề kinh doanh”.
- Bước 3: Nhập tên ngành nghề cần tra cứu hoặc mã ngành cấp 4 vào ô tìm kiếm. Ví dụ: kinh doanh bất động sản, dịch vụ bảo vệ, giáo dục hoặc vận tải.
- Bước 4: Xem kết quả hệ thống trả về. Thông tin hiển thị sẽ bao gồm tên ngành nghề, mã ngành và các điều kiện kinh doanh liên quan (nếu có).
Đối với những ngành thuộc diện kinh doanh có điều kiện, hệ thống thường ghi rõ yêu cầu về Giấy phép con, Chứng chỉ hành nghề, Vốn pháp định, Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoặc các điều kiện chuyên ngành khác mà doanh nghiệp phải đáp ứng trước khi hoạt động.
Ngoài việc tra cứu trên hệ thống, doanh nghiệp cũng nên kiểm tra các quy định pháp luật chuyên ngành để bảo đảm ngành nghề dự kiến đăng ký vẫn đang thuộc diện kinh doanh có điều kiện hoặc đã được đưa ra khỏi danh mục theo các chính sách mới nhất.
>>> Xem thêm: Lương cơ sở là gì? Mức lương cơ sở 2026
Kết
Đừng quên theo dõi Sabay để cập nhật các tin tức hữu ích bạn nhé!
SABAY – ĐỒNG HÀNH BAY XA
Hotline: 093 179 1122
Trụ sở: 99 Cộng Hòa, P. Tân Sơn Nhất, TP. HCM
