Trợ cấp mất việc có phải chịu thuế thu nhập cá nhân không?

Khi bị mất việc do thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc lý do kinh tế, người lao động có thể được doanh nghiệp chi trả trợ cấp mất việc làm. Vậy khoản tiền này có phải chịu thuế thu nhập cá nhân (TNCN) không? Phần trợ cấp cao hơn mức luật định được tính thuế như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn làm rõ các quy định liên quan. Cùng Sabay tìm hiểu chi tiết bạn nhé!

Thuế thu nhập cá nhân là gì?

Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là khoản thuế trực thu mà cá nhân có thu nhập chịu thuế phải nộp vào ngân sách nhà nước theo quy định pháp luật. Thuế được xác định dựa trên từng loại thu nhập, tình trạng cư trú và các khoản giảm trừ được phép áp dụng.

Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, người nộp thuế gồm cá nhân cư trú có thu nhập chịu thuế phát sinh trong và ngoài lãnh thổ Việt Nam, và cá nhân không cư trú có thu nhập chịu thuế phát sinh tại Việt Nam.

Theo Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, thu nhập chịu thuế gồm nhiều nhóm, trừ các khoản được miễn thuế theo Điều 4 của Luật này. Các nhóm thu nhập chính bao gồm:

• Thu nhập từ kinh doanh: Tiền thu được từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ và hoạt động kinh doanh khác theo quy định.
• Thu nhập từ tiền lương, tiền công: Tiền lương, tiền công, tiền thù lao, lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền và một số khoản phụ cấp, trợ cấp.
• Thu nhập từ đầu tư vốn: Tiền lãi cho vay, lợi tức cổ phần và các khoản thu nhập từ đầu tư vốn khác.
• Thu nhập từ chuyển nhượng vốn, bất động sản: Khoản thu nhập phát sinh khi chuyển nhượng vốn góp, chứng khoán hoặc bất động sản.
• Các khoản thu nhập khác: Thu nhập từ bản quyền, nhượng quyền thương mại, trúng thưởng, thừa kế và quà tặng thuộc diện chịu thuế.

Đối với cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công, số thuế phải nộp được xác định dựa trên thu nhập tính thuế nhân với thuế suất tương ứng theo biểu thuế lũy tiến từng phần.

Công thức khái quát:

Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế – Các khoản bảo hiểm được trừ – Các khoản giảm trừ theo quy định.

Sau khi xác định thu nhập tính thuế, cá nhân áp dụng biểu thuế tương ứng để tính số thuế phải nộp. Vì vậy, không phải toàn bộ tiền lương nhận được đều là khoản dùng để tính thuế.

Trợ cấp mất việc làm là gì?

Trợ cấp mất việc làm là khoản tiền do người sử dụng lao động chi trả cho người lao động khi bị mất việc do thay đổi cơ cấu, công nghệ, lý do kinh tế hoặc doanh nghiệp thực hiện chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi loại hình và các trường hợp liên quan theo quy định pháp luật.

Theo Điều 47 Bộ luật Lao động 2019, người lao động làm việc thường xuyên cho doanh nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên và thuộc trường hợp mất việc theo khoản 11 Điều 34 được hưởng khoản trợ cấp này. Mức hưởng được tính theo số năm làm việc, với mỗi năm tương ứng một tháng tiền lương nhưng tối thiểu bằng hai tháng tiền lương.

Những trường hợp nào người lao động được hưởng trợ cấp mất việc làm?

Theo Điều 42 và Điều 43 Bộ luật Lao động 2019, người lao động có thể được hưởng trợ cấp mất việc làm khi phải chấm dứt hợp đồng lao động do các nguyên nhân sau:

• Thay đổi cơ cấu tổ chức: Doanh nghiệp tổ chức lại bộ máy, sắp xếp lại lao động và không thể bố trí công việc phù hợp.
• Thay đổi công nghệ: Doanh nghiệp thay đổi quy trình sản xuất, máy móc, thiết bị hoặc sản phẩm khiến một số vị trí không còn nhu cầu sử dụng.
• Lý do kinh tế: Doanh nghiệp gặp khủng hoảng, suy thoái kinh tế hoặc thực hiện chính sách, pháp luật của Nhà nước khi cơ cấu lại nền kinh tế.
• Thay đổi cơ cấu doanh nghiệp: Doanh nghiệp chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, bán, cho thuê hoặc chuyển đổi loại hình làm ảnh hưởng đến việc làm của nhiều người lao động.

Điều kiện và cách tính trợ cấp mất việc làm

Để được hưởng khoản tiền này, Người lao động nghỉ việc phải đáp ứng điều kiện làm việc thường xuyên cho người sử dụng lao động từ đủ 12 tháng trở lên và mất việc thuộc trường hợp pháp luật quy định. Khi đáp ứng điều kiện, người sử dụng lao động có trách nhiệm chi trả trợ cấp theo Điều 47 Bộ luật Lao động 2019.

Công thức tính trợ cấp mất việc làm:

Trợ cấp mất việc = Thời gian tính hưởng * Tiền lương bình quân tháng

Trong đó:

• Thời gian tính hưởng: Tổng thời gian làm việc thực tế trừ thời gian đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp và thời gian đã được chi trả trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm.
• Tiền lương tính trợ cấp: Tiền lương bình quân của 06 tháng liền kề theo hợp đồng lao động trước khi người lao động mất việc.
• Mức tối thiểu: Ít nhất bằng 02 tháng tiền lương, kể cả trường hợp thời gian tính hưởng trợ cấp dưới 24 tháng.

Ví dụ: Người lao động có thời gian tính hưởng trợ cấp mất việc là 3 năm và tiền lương bình quân 6 tháng liền kề là 12 triệu đồng/tháng. Mức trợ cấp được tính như sau:

3 năm × 12 triệu đồng = 36 triệu đồng.

Trợ cấp mất việc làm khác gì trợ cấp thôi việc?

Hai khoản trợ cấp này đều do người sử dụng lao động chi trả khi chấm dứt hợp đồng lao động, nhưng khác nhau về điều kiện hưởng và mức tính.

Như vậy, người lao động cần xác định đúng lý do chấm dứt hợp đồng để biết mình thuộc trường hợp hưởng trợ cấp thôi việc hay trợ cấp mất việc làm. Đây cũng là căn cứ để xác định khoản tiền nhận được có thuộc thu nhập miễn thuế TNCN hay không. Theo quy định thuế hiện hành được đề cập tại các nguồn tham khảo, khoản trợ cấp mất việc làm theo pháp luật được loại trừ khỏi thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công.

Khoản tiền trợ cấp mất việc làm có tính thuế TNCN không?

Căn cứ điểm h khoản 3 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, trợ cấp mất việc làm và trợ cấp thôi việc theo quy định của pháp luật không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN. Đáng chú ý, nếu doanh nghiệp có quy định cụ thể về mức trợ cấp cao hơn mức luật định trong quy chế tài chính, quy chế nội bộ, hợp đồng lao động hoặc thỏa ước lao động tập thể thì phần chi trả vượt mức cũng không phải tính thuế. Quy định này được áp dụng từ ngày 01/7/2026.

Trường hợp nào trợ cấp mất việc làm được miễn thuế TNCN?

Theo Điều 47 Bộ luật Lao động 2019, người lao động làm việc thường xuyên từ đủ 12 tháng trở lên và bị mất việc trong những trường hợp luật định được nhận trợ cấp mất việc làm. Mức trợ cấp được tính theo thời gian làm việc và tiền lương làm căn cứ tính trợ cấp, với mức mỗi năm làm việc tương ứng một tháng tiền lương nhưng ít nhất bằng hai tháng tiền lương.

Khoản trợ cấp này không phải là thu nhập chịu thuế TNCN. Vì vậy, khi doanh nghiệp chi trả đúng chế độ, người lao động không phải cộng khoản tiền đó vào thu nhập từ tiền lương, tiền công để tính thuế.

Người lao động có thể kiểm tra khoản tiền được miễn thuế qua các nội dung sau:

• Khoản chi được xác định rõ là trợ cấp mất việc làm theo quy định pháp luật.
• Người lao động thuộc trường hợp được hưởng trợ cấp theo Bộ luật Lao động.
• Doanh nghiệp có quyết định hoặc hồ sơ thể hiện căn cứ chấm dứt hợp đồng và việc chi trả trợ cấp.
• Số tiền chi trả được ghi nhận rõ trong bảng thanh toán khi người lao động nghỉ việc.

Nếu đáp ứng các điều kiện trên, khoản trợ cấp mất việc làm không phải chịu thuế TNCN. Người lao động cũng không cần thực hiện cách tính thuế thu nhập cá nhân đối với riêng khoản trợ cấp này.

Có áp dụng khấu trừ thuế 10% khi chi trả trợ cấp mất việc làm không?

Không phải mọi khoản tiền doanh nghiệp trả cho người lao động sau khi nghỉ việc đều bị khấu trừ thuế 10%. Cần xác định đúng bản chất khoản chi trước khi áp dụng cách tính thuế.

Theo hướng dẫn trước đây tại Thông tư 111/2013/TT-BTC, khoản tiền công, tiền thù lao hoặc khoản chi khác trả cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng dưới 3 tháng, từ 2 triệu đồng/lần trở lên, có thể thuộc trường hợp khấu trừ 10%. Tuy nhiên, đây không phải căn cứ để tự động khấu trừ 10% đối với trợ cấp mất việc làm thuộc diện không tính thuế.

Người lao động nên phân biệt:

Trường hợp có khoản thu nhập chịu thuế, thời điểm xác định thu nhập và nghĩa vụ khấu trừ cần căn cứ vào quy định thuế hiện hành. Người lao động có thể kiểm tra chứng từ khấu trừ, đối chiếu khoản thu nhập đã nhận và thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân nếu thuộc trường hợp phải quyết toán. Khi cần làm rõ số thuế đã khấu trừ, người lao động có thể tra cứu thuế thu nhập cá nhân hoặc liên hệ Cơ quan thuế quản lý để được hướng dẫn.

Thời điểm xác định thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công là khi nào?

Theo khoản 3 Điều 8 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, thời điểm xác định thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công là thời điểm tổ chức, cá nhân trả thu nhập hoặc thời điểm người lao động nhận được thu nhập.

Như vậy, thời điểm tính thuế không mặc nhiên là ngày ký thỏa thuận chấm dứt hợp đồng hay ngày người lao động nghỉ việc, mà căn cứ vào thời điểm thực tế chi trả hoặc nhận tiền.

Đối với các khoản tiền nhận khi nghỉ việc, cần phân biệt:

• Trợ cấp thôi việc và trợ cấp mất việc làm theo quy định pháp luật: Không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN.
• Khoản trợ cấp cao hơn mức luật định: Có thể được miễn thuế nếu được quy định cụ thể trong quy chế tài chính, quy chế nội bộ, hợp đồng lao động hoặc thỏa ước lao động tập thể.
• Các khoản hỗ trợ khác khi nghỉ việc: Nếu thuộc thu nhập chịu thuế, thời điểm tính thuế là khi doanh nghiệp chi trả hoặc người lao động nhận được tiền.

Ví dụ: Người lao động chấm dứt hợp đồng ngày 30/6/2026 nhưng đến ngày 05/7/2026 mới nhận khoản thu nhập chịu thuế. Thời điểm xác định thu nhập chịu thuế là ngày 05/7/2026.

Trợ cấp mất việc làm cao hơn mức luật định có bị tính thuế không?

Trước đây, theo hướng dẫn tại Thông tư 111/2013/TT-BTC, phần trợ cấp thôi việc hoặc trợ cấp mất việc làm vượt mức quy định có thể bị tính vào thu nhập chịu thuế. Tuy nhiên, quy định hiện hành đã có điều chỉnh theo hướng có lợi hơn cho người lao động.

Theo điểm h khoản 3 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, trường hợp doanh nghiệp quy định cụ thể mức trợ cấp cao hơn mức pháp luật trong một trong các tài liệu sau thì phần chi trả vượt mức vẫn không tính vào thu nhập chịu thuế:

• Quy chế tài chính của doanh nghiệp.
• Quy chế nội bộ của doanh nghiệp.
• Hợp đồng lao động.
• Thỏa ước lao động tập thể.

Như vậy, người lao động cần kiểm tra căn cứ chi trả khoản trợ cấp cao hơn mức luật định. Nếu mức trợ cấp bổ sung được quy định cụ thể trong các tài liệu nêu trên, phần vượt mức vẫn được xem là khoản không tính vào thu nhập chịu thuế. Ngược lại, nếu doanh nghiệp chỉ tự chi thêm mà không có căn cứ quy định cụ thể thuộc các trường hợp này, phần vượt mức có thể phải tính vào thu nhập chịu thuế TNCN.

>>> Xem thêm: Thủ tục cấp lại giấy phép lao động cho người nước ngoài năm 2026

Kết

Trợ cấp mất việc làm theo quy định pháp luật thuộc khoản thu nhập không tính thuế TNCN. Trường hợp doanh nghiệp chi trả cao hơn mức luật định, người lao động cần kiểm tra căn cứ quy định khoản chi để xác định phần vượt mức có được miễn thuế hay không. Việc phân loại đúng từng khoản thu nhập sẽ giúp người lao động bảo đảm quyền lợi và thực hiện đúng nghĩa vụ thuế khi nghỉ việc.

Theo dõi Sabay để cập nhật các tin tức hữu ích bạn nhé!

SABAY – ĐỒNG HÀNH BAY XA

Hotline: 093 179 1122

Trụ sở: 99 Cộng Hòa, P. Tân Sơn Nhất, TP. HCM