Nhiều chủ hộ kinh doanh đang quan tâm đến việc đăng ký bảo hiểm xã hội cho hộ kinh doanh cá thể theo quy định mới. Vậy hộ kinh doanh có được đóng bảo hiểm xã hội không, hồ sơ cần chuẩn bị những gì và thủ tục thực hiện ra sao? Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết cách đăng ký BHXH cho HKD năm 2026, hồ sơ, thủ tục và mức đóng BHXH hộ kinh doanh mới nhất. Mời quý độc giả cùng theo dõi với Sabay nhé!
Thủ tục đăng ký bảo hiểm xã hội cho hộ kinh doanh
Từ ngày 01/7/2025, theo Luật BHXH mới nhất, nhiều chủ hộ kinh doanh thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc. Vì vậy, việc nắm rõ Cách đăng ký BHXH cho HKD năm 2026 sẽ giúp HKD thực hiện đúng quy định, tránh phát sinh vi phạm, Trốn đóng bảo hiểm xã hội hoặc bị truy thu, xử phạt về sau.
Đối với trường hợp đăng ký BHXH cho hộ kinh doanh cá thể lần đầu, chủ hộ cần thực hiện đầy đủ các bước từ chuẩn bị hồ sơ, kê khai thông tin đến nộp hồ sơ tại cơ quan BHXH quản lý. Nếu thực hiện đúng ngay từ đầu, thời gian xử lý thường không quá 05 ngày làm việc.
Hồ sơ đăng ký BHXH lần đầu cho hộ kinh doanh
Trước khi thực hiện Đăng ký BHXH hộ kinh doanh, chủ hộ cần chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ theo quy định hiện hành.
Hồ sơ của hộ kinh doanh
Hộ kinh doanh cần chuẩn bị:
- Tờ khai đơn vị tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT, BHTN theo mẫu TK3-TS.
- Danh sách lao động tham gia BHXH theo mẫu D02-LT.
- Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký HKD .
- Bản sao CCCD của chủ hộ hoặc người đăng ký tham gia BHXH nếu chưa có mã số BHXH.
Khi kê khai hồ sơ, cần đảm bảo các thông tin sau chính xác:
- Tên hộ kinh doanh
- Địa điểm kinh doanh
- Ngành nghề kinh doanh
- Số lượng lao động sử dụng
- Vốn điều lệ/Vốn kinh doanh của HKD
- Thông tin liên hệ và mã số thuế hộ kinh doanh
Việc kê khai chính xác giúp hạn chế việc điều chỉnh hồ sơ sau này.
Hồ sơ của người lao động
Nếu hộ kinh doanh có thuê lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc thì mỗi người lao động cần chuẩn bị:
- Tờ khai tham gia BHXH, BHYT theo mẫu TK1-TS.
- Giấy tờ chứng minh quyền lợi BHYT cao hơn (nếu có).
Người lao động đã có mã số BHXH không cần đăng ký mã số mới mà chỉ cập nhật thông tin khi cần thiết.
Quy trình – thủ tục đăng ký BHXH lần đầu cho hộ kinh doanh
Sau khi hoàn thiện Hồ sơ BHXH hộ kinh doanh, chủ hộ thực hiện theo quy trình dưới đây.
Bước 1: Chuẩn bị và rà soát hồ sơ
Chủ hộ kinh doanh cần kiểm tra lại toàn bộ hồ sơ trước khi nộp.
Các nội dung cần đối chiếu gồm:
- Thông tin hộ kinh doanh.
- Thông tin người lao động.
- Mã số BHXH đã được cấp trước đó.
- Hợp đồng lao động của người lao động thuộc diện tham gia BHXH.
Việc rà soát kỹ sẽ giúp hồ sơ được tiếp nhận nhanh hơn.
Bước 2: Nộp hồ sơ đăng ký
Hiện nay, hộ kinh doanh có thể lựa chọn một trong các hình thức nộp hồ sơ sau:
| Hình thức | Cách thực hiện |
| Nộp trực tiếp | Nộp tại cơ quan BHXH quản lý địa bàn |
| Nộp trực tuyến | Qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc Cổng BHXH điện tử |
| Nộp qua bưu điện | Gửi hồ sơ đến cơ quan BHXH có thẩm quyền |
Đối với hình thức trực tuyến, HKD cần có chữ ký số để xác thực hồ sơ điện tử.
Bước 3: Nhận kết quả từ cơ quan BHXH
Sau khi tiếp nhận hồ sơ hợp lệ, cơ quan BHXH sẽ:
- Cấp mã đơn vị tham gia BHXH.
- Ghi nhận thông tin người tham gia.
- Cập nhật dữ liệu trên hệ thống BHXH.
Thời gian giải quyết thông thường không quá 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Kết quả có thể được trả trực tiếp hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính.
Mức đóng BHXH 2026 của hộ kinh doanh
BHXH hộ kinh doanh 2026 có hai nhóm đối tượng đóng bắt buộc: chủ HKD và người lao động làm việc theo hợp đồng lao động. Mỗi nhóm có tỷ lệ đóng và căn cứ tính khác nhau, được quy định cụ thể tại Luật BHXH mới nhất — Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Nghị định 158/2025/NĐ-CP.
Kể từ ngày 01/07/2025, hộ kinh doanh có được đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc không còn là câu hỏi tùy chọn — đây là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc. Đăng ký BHXH hộ kinh doanh trễ hạn hoặc không đầy đủ có thể bị xử phạt hành chính theo quy định hiện hành. Dưới đây là toàn bộ thông tin về mức đóng BHXH hộ kinh doanh cho từng đối tượng năm 2026.
Mức đóng BHXH của chủ hộ kinh doanh 2026
Cách đăng ký BHXH cho HKD năm 2026 bắt đầu từ việc xác định đúng nghĩa vụ đóng của chủ hộ. Căn cứ điểm m khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và khoản 2 Điều 3 Nghị định 158/2025/NĐ-CP, chủ hộ kinh doanh của HKD có đăng ký kinh doanh thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc – bao gồm chủ hộ nộp thuế theo phương pháp kê khai từ ngày 01/7/2025 và chủ hộ không thuộc nhóm trên sẽ tham gia bắt buộc từ ngày 01/7/2029.
Chủ hộ kinh doanh tự đóng toàn bộ phần của mình, không có bên thứ ba hỗ trợ như mô hình doanh nghiệp-người lao động.
Tỷ lệ đóng BHXH, BHYT của chủ hộ kinh doanh năm 2026: Tổng tỷ lệ đóng BHXH, BHYT là 29,5% trên mức tiền lương tháng làm căn cứ đóng, bao gồm: quỹ hưu trí và tử tuất 22%, quỹ ốm đau và thai sản 3%, quỹ BHYT 4,5%
| Quỹ bảo hiểm | Tỷ lệ đóng |
| Hưu trí và tử tuất | 22% |
| Ốm đau và thai sản | 3% |
| Bảo hiểm y tế (BHYT) | 4,5% |
| Tổng cộng | 29,5% |
Căn cứ tính tiền lương đóng BHXH của chủ hộ kinh doanh:
Chủ hộ kinh doanh tự lựa chọn mức tiền lương làm căn cứ đóng, nhưng phải đảm bảo: mức thấp nhất bằng mức lương tham chiếu (hiện tại là 2.340.000 đồng/tháng) và mức cao nhất bằng 20 lần mức lương tham chiếu (46.800.000 đồng/tháng). Sau ít nhất 12 tháng đóng theo mức đã chọn, chủ hộ được phép lựa chọn lại. VOH
Công thức tính: Mức đóng BHXH 2026 = Tiền lương làm căn cứ đóng × 29,5%
Ví dụ minh họa thực tế:
- Chủ HKD chọn mức lương căn cứ 5.000.000 đồng/tháng:
- Mức đóng BHXH, BHYT hằng tháng = 5.000.000 × 29,5% = 1.475.000 đồng/tháng
Mức đóng BHXH, BHYT năm 2026 của chủ hộ kinh doanh thấp nhất là 690.300 đồng/tháng và cao nhất là 13.806.000 đồng/tháng.
Phương thức và thời hạn đóng:
Chủ hộ kinh doanh có thể đóng trực tiếp cho cơ quan BHXH theo phương thức hằng tháng, 03 tháng hoặc 06 tháng một lần. Thời hạn đóng chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo ngay sau chu kỳ đóng.
Mức đóng BHXH người lao động của hộ kinh doanh 2026
Đăng ký BHXH cho hộ kinh doanh cá thể không chỉ áp dụng cho chủ hộ mà còn bắt buộc với toàn bộ người lao động có hợp đồng. Đây là điểm nhiều HKD nhỏ còn bỏ sót, dẫn đến nguy cơ trốn đóng bảo hiểm xã hội mà không hay biết.
Điều kiện người lao động phải tham gia BHXH bắt buộc:
Người lao động phải ký hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên với hộ kinh doanh mới đủ điều kiện tham gia BHXH bắt buộc theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội. Hợp đồng miệng hoặc thỏa thuận không thành văn bản không được tính.
Tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc cho người lao động năm 2026:
Tổng tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc đối với người lao động tại hộ kinh doanh là 32% mức lương tháng đóng BHXH. Trong đó, người lao động đóng 10,5% (HKD khấu trừ vào lương), hộ kinh doanh đóng 21,5% thay cho người lao động.
| Đối tượng đóng | Tỷ lệ | Ghi chú |
| Hộ kinh doanh đóng | 21,5% | Bao gồm BHXH, BHYT, BHTN phần chủ sử dụng |
| Người lao động đóng | 10,5% | Trừ trực tiếp vào lương hằng tháng |
| Tổng cộng | 32% | Trên mức lương làm căn cứ đóng |
Căn cứ tiền lương đóng BHXH cho người lao động:
Tiền lương đóng BHXH đối với người lao động tại hộ kinh doanh không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng tại thời điểm đóng. Mức tiền lương tối đa làm căn cứ đóng BHXH, BHYT là 20 lần mức lương cơ sở (46,8 triệu đồng/tháng).
Ví dụ minh họa thực tế:
Người lao động có mức lương hợp đồng 6.000.000 đồng/tháng:
- Hộ kinh doanh đóng thêm: 6.000.000 × 21,5% = 1.290.000 đồng/tháng
- Người lao động bị khấu trừ: 6.000.000 × 10,5% = 630.000 đồng/tháng
- Lương thực nhận: 6.000.000 – 630.000 = 5.370.000 đồng/tháng
Một số câu hỏi về thủ tục đăng ký bảo hiểm xã hội cho hộ kinh doanh
Trong quá trình tìm hiểu Cách đăng ký BHXH cho HKD năm 2026, nhiều chủ hộ kinh doanh gặp khó khăn khi xác định đối tượng tham gia, hồ sơ cần chuẩn bị và trách nhiệm đóng bảo hiểm. Dưới đây là những câu hỏi thường gặp liên quan đến Đăng ký BHXH hộ kinh doanh, được tổng hợp từ quy định hiện hành và thực tiễn thực hiện tại cơ quan BHXH.
Hộ kinh doanh có được đóng bảo hiểm xã hội không?
Có. Theo Luật BHXH mới nhất, chủ hộ kinh doanh thuộc đối tượng tham gia BHXH theo quy định sẽ được tham gia BHXH bắt buộc hoặc BHXH tự nguyện tùy từng trường hợp.
Ngoài chủ hộ, nếu HKD có thuê người lao động theo hợp đồng lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc thì phải thực hiện đăng ký và đóng BHXH cho người lao động.
Hộ kinh doanh không thuê lao động có phải tham gia BHXH không?
Trường hợp hộ kinh doanh không sử dụng lao động thì chủ hộ cần đối chiếu quy định của Luật BHXH mới nhất để xác định mình có thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc hay không.
Nếu không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, chủ hộ vẫn có thể tham gia BHXH tự nguyện để tích lũy thời gian đóng hưởng lương hưu và các chế độ theo quy định.
Nhiều người lựa chọn trở thành Lao động tự do không tham gia bảo hiểm để giảm chi phí trước mắt. Tuy nhiên, việc không tham gia BHXH trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến quyền lợi hưu trí và an sinh sau này.
Nợ tiền đóng bảo hiểm xã hội có bị xử phạt không?
Có. Nếu HKD thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc nhưng không đóng hoặc đóng không đầy đủ thì có thể bị truy thu và xử phạt theo quy định.
Trường hợp phát sinh Nợ tiền đóng bảo hiểm xã hội, chủ hộ cần:
- Kiểm tra số tiền còn thiếu.
- Liên hệ cơ quan BHXH để đối chiếu dữ liệu.
- Thực hiện đóng bổ sung theo thông báo.
- Hoàn thành các khoản lãi chậm đóng nếu có.
Việc xử lý sớm sẽ giúp giảm các khoản phát sinh và hạn chế ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động.
>>> Xem thêm: 3 giấy tờ cần chú ý khi nghỉ việc
Kết
Việc đăng ký BHXH hộ kinh doanh đúng quy định giúp chủ hộ và người lao động được đảm bảo quyền lợi về an sinh xã hội, đồng thời tránh các trường hợp nợ tiền đóng bảo hiểm xã hội hoặc trốn đóng BHXH. Chủ hộ nên chủ động cập nhật Luật BHXH mới nhất để thực hiện đầy đủ nghĩa vụ và quyền lợi của mình.
Đừng quên theo dõi Sabay để cập nhật các tin tức hữu ích bạn nhé!
SABAY – ĐỒNG HÀNH BAY XA
Hotline: 093 179 1122
Trụ sở: 99 Cộng Hòa, P. Tân Sơn Nhất, TP. HCM
